De Nederlandse rechter kan zich in deze zaak niet verschuilen achter artikel 431 Rv alsof daarmee iedere verdere verantwoordelijkheid eindigt. Dat artikel regelt uitsluitend de formele executie van buitenlandse vonnissen, niet de materiële waardering ervan. Juist dat onderscheid wordt in de praktijk structureel genegeerd.
Het Gazelle-arrest (HR 26 september 2014, ECLI:NL:HR:2014:2838) laat hierover geen misverstand bestaan. De Hoge Raad heeft daarin ondubbelzinnig geoordeeld dat ook niet-verdragsrechtelijke buitenlandse beslissingen niet als irrelevant terzijde mogen worden geschoven, maar inhoudelijk moeten worden meegewogen bij de beoordeling van het geschil. Het ontbreken van een verdrag ontslaat de rechter niet van de plicht tot serieuze toetsing.
In deze zaak betekent dat concreet:
De Indonesische rechter heeft na jarenlange procedure, met hoor en wederhoor, een beslissing genomen over gezag en omgang.
Die beslissing is gebaseerd op een fundamenteel beginsel van het Indonesische recht: het recht van het kind op beide ouders.
Het Nederlandse “belang van het kind” kan niet geloofwaardig worden ingeroepen terwijl een volledige buitenlandse waarheidsvinding zonder inhoudelijke analyse wordt genegeerd.
Door de Indonesische uitspraak feitelijk te behandelen als een waardeloos document — enkel omdat Indonesië geen partij is bij het Haags Kinderbeschermingsverdrag 1996 — handelt de rechter in strijd met de geest én letter van het Gazelle-arrest. Dit is geen juridische noodzaak, maar een keuze.
Die keuze leidt tot een perverse uitkomst: de ouder die het kind naar Nederland brengt, wordt structureel bevoordeeld, terwijl de andere ouder wordt gedwongen tot kostbare en herhaalde procedures. Dat is geen kinderbescherming, maar forumshopping met rechterlijke dekking.
Werkelijke rechtsbescherming vergt dat de Nederlandse rechter:
de Indonesische uitspraak inhoudelijk beoordeelt,
expliciet motiveert waarom en op welke punten daarvan eventueel wordt afgeweken,
en erkent dat het ontbreken van een verdrag geen vrijbrief is voor juridische blindheid.
Alles daarbuiten is geen rechtspraak, maar administratieve afdoening — precies hetgeen het Gazelle-arrest nu juist heeft willen voorkomen.
